“In de verkiezingscampagne ontbreekt het verhaal”, schreef ik vlak voor de vorige Tweede Kamerverkiezingen in een column voor Volzin. “En dat terwijl we meer dan ooit verhalen nodig hebben over het land dat we aan onze kinderen en kleinkinderen willen nalaten.”
Race naar meer
Ook in deze campagne zijn zulke verhalen tot nu toe schaars. Ook filosoof Ad Verbrugge constateerde dat in Trouw: “Het debat is in mijn ogen veel te eenzijdig en het grote verhaal wat politici met Nederland willen ontbreekt veelal”.
Wat als er in deze campagne wél verhalen zouden klinken over – zoals ik het toen formuleerde – “een land waarin mensen niet voortdurend hun bestaansrecht hoeven te bewijzen in een race naar meer, beter, hoger?”
Het goede leven
Ik word daarin gesterkt door een mooi opiniestuk van schrijver en componist Merlijn Twaalfhoven, ook in Trouw. In het recente rapport van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving over onze ‘hypernerveuze samenleving’ hoort hij de roep om een ander verhaal: “Door de conclusies heen hoor je een smeekbede: geef ons een economie die dienstbaar is aan de mensen, niet andersom. Laten we afkicken van de groeiverslaving en het ondernemen, productie en het geld verdienen niet als een doel op zichzelf zien, maar als middel om doelen van het leven na te streven. Van meer naar beter dus. Betere levenskwaliteit, betere producten, betere relaties, betere ecosystemen: het goede leven, ongeacht het bbp of de beurskoers.”
Geluk
Inderdaad: we hebben een nieuw verhaal nodig. Over de vrijheid die ontluikt als we ons niet langer laten gijzelen door het vooruitzicht van het geluk dat binnen ons bereik ligt als we nog meer kunnen kopen en bezitten. In mijn kindervoorstelling Het geheim van Gi-ga-groenland gaan drie kinderen op zoek naar drie woorden die aan de basis liggen van zo’n verhaal. Eén ervan is…geluk, met als achterliggende vraag: waar vind je dat?
Misschien is dat wat ten grondslag ligt aan het onbehagen dat veel mensen voelen en de neiging om dat te projecteren op een zondebok: het (onbewuste) besef dat de belofte dat we steeds gelukkiger zouden worden door meer te willen en meer te hebben, niet is waargemaakt.
Inderdaad: we hebben een nieuw verhaal nodig.